به نام خدا

استدلال به حدیث غدیر :

دریادداشت پیش به اولین دلیل که از مهمترین ادله امامت وخلافت بلا فصل حضرت امیر المؤمنین علی ابن ابی طالب (علیه السلام ) نزد شیعه می باشد اشاره شد.حدیث غدیر از معتبر ترین روایات مورد استناد شیعیان است ؛ وهمچنان که در یادداشت پیش اشاره شد ، بسیاری از منابع و مصادر معتبر اهل سنت آن را نقل کرده وبه این واقعه مهم تاریخ اسلام اشاره نموده اند .

چگونگی استدلال به حدیث غدیر : پیامبر بزرگوار اسلام ( صلی الله علیه وآله وسلم  ) زمانی که از حجة الوداع در سال دهم از هجرت وپیش از حدود هفتاد روز از رحلت آن حضرت باز می گشتند ؛ در وسط روز و گرمای شدید در محل غدیر خم توقف فرمودند و به مسلمانان نیز دستور دادند در آن جا توقف نمایند و منتظر ماندند تا بقیه مسلمانان نیز به آنان بپیوندند . نوشته اند که تعداد مسلمانان که از حج خانه خدا باز می گشتند حدود یکصد هزار نفر بوده است . در این شرایط ، دست حضرت علی را بلند نمودند وآن کلام معروف را ایراد فرمودند  « من کنت مولاه فعلی مولاه » اما پیش از این کلام وبنا به نقل بسیاری از علمای بزرگ اهل سنت مانند طبرانی ، ترمزی ، احمد ابن حنبل ، ابن حجر و ابن جریر ، فرمودند « أیها الناس أ لست أولی منکم من أنفسکم ؟ » «قالوا بلی » یعنی : ای مردم من از خود شما بر شما اولی نبودم یعنی ولایت مطلق نداشتم ؟ و آنان پاسخ دادند : بلی یا رسول الله چنین است و شما بر ما ولایت داشتید ( این پرسش پیامبر اکرم (ص ) به آیه قرآن اشاره دارد که می فرماید « النبی أولی بالمؤمنین من أنفسهم ... ( سوره احزاب/۶ » یعنی پیامبر بر اهل ایمان از خود آنان برتری و ولایت دارد .)

پس از اقرار آنان به ولایت آن حضرت ، پیامبر خدا فرمودند هر کس که من بر او ولایت دارم علی هم بر او ولایت دارد‌، یعنی همان ولایتی که بر اساس آیات قرآن برای من ثابت است ؛ برای حضرت علی هم ثابت می باشد .و به هر صورت پرسش آن حضرت و پاسخ مسلمانان قرینه ای بر مقصود آن حضرت از کلمه « مولی » می باشد .

از سوی دیگر مسلمانان را پس از خستگی شدید از سفر حج ،در گرمای سوزان در آن نقطه متوقف فرمودند تا این سرنوشت را برای آنان رقم زنند و صرف دوستی ومحبت حضرت علی که اهل سنت از این حدیث استفاده نموده اند ؛ مورد نظر پیامبر خدا نبوده است ، زیرا این مطلب یعنی دوستی آنقدر فوری نبود که در این گرما و بیابان ، پیامبرخدا ، مسلمانان را نگه دارند و به آنان بگویند که هر کس مرا دوست دارد علی را هم باید دوست داشته باشد ! علاوه بر اینکه بارها در قرآن کریم و نیز روایات پیامبر خدا ( ص ) به لزوم وجود دوستی و محبت فی ما بین مسلمانان اشاره شده ودر باره دوستی اهل بیت آن حضرت به ویژه حضرت علی نیز تصریح گردیده بود ، از جمله این آیه « قل لا أسئلکم علیه أجراً الا المودة فی القربی» یعنی « به مسلمانان بگو من اجری برای رسالتم از شما درخواست نمی کنم مگر دوستی اهل بیتم را »  واین موضوع ، چیز تازه ای نبود که پیامبر را به تکرار آن ، آنهم در آن شرایط وادار نماید.

قرینه دیگری که اعتقاد شیعیان را در خصوص امامت و خلافت حضرت علی ( علیه السلام ) با استناد به این حدیث ثابت می کند ؛ این است که پس از این جریان وبنا به نقل بسیاری از مورخین ، مسلمانان گروه گروه خدمت حضرت علی می رسیدند وبه آن حضرت تبریک و تهنیت می گفتند و با آن حضرت بیعت می کردند و نقل شده که خلیفه دوم ، عمر ابن خطاب نیز خدمت آن حضرت آمد و عرض کرد :« بخّ بخّ یا ابن أبی طالب أصبحت مولای و مولی کل مؤمن و مؤمنة » یعنی « بر تو مبارک باشد این افتخار ای فرزند ابی طالب ، تو مولای من و مولای هر زن و مرد مؤمن گردیدی »

با این توضیح ، روشن است که مسلمانان از این جریان ، امامت وخلافت آن حضرت را استفاده نموده بودند که به آن حضرت تبریک و تهنیت می گفتند.

این جریان غدیر است که هیچ نقطه ابهامی در آن نیست . اما آنچه در تاریخ رخ داده است و مسلمانان را به سمت وسوی دیگری سوق داده ، به هیچ وجه نمی تواند واقعیت را تغییر دهد و شیعیان با آزادگی و استقلال اندیشه، هیچ گاه عقاید خود را با آنچه در تاریخ پس از پیامبر اکرم ( ص ) و توسط برخی از صحابه رخ داده تطبیق نمی دهند و بلکه جریان های تاریخ را با قرآن کریم و سنت صحیح و اندیشه های اهل بیت ( علیهم السلام ) محک می زنند وهر آنچه با قرآن وسنت انطباق دارد می پذیرند وآنچه مخالف است را ، رد می کنند. و در هر صورت هیچ گاه نیز در تحلیل تاریخ به بن بست نمی رسند و دچار سر در گمی نمی شوند .